JAK USZCZELNIĆ SYSTEM KAUCYJNY Rozmowa z Anną Sapotą
Hanna Walczak
1 października ruszył w Polsce system kaucyjny. Kluczowym elementem systemu są kody kreskowe, które po zeskanowaniu umożliwiają automatyczną identyfikację opakowań objętych systemem. Rozmawiamy z Anną Sapotą z Grupy TOMRA – o roli standardów GS1 w systemie kaucyjnym, jak również o tym, jakie dobre praktyki możemy zaczerpnąć z innych krajów.
Po kilku tygodniach działania polskiego systemu kaucyjnego – jakie rozwiązania uważa Pani za szczególnie warte wdrożenia, by usprawnić jego funkcjonowanie?
Dobrą praktyką, z założenia, powinno być zadbanie o bezpieczeństwo rozliczeń opakowań i wysokości kaucji w taki sposób, aby system był szczelny i minimalizował ryzyka błędów. To butelkomaty znajdujące się w sklepach, które się na nie zdecydowały, staną na pierwszej linii kontaktu z konsumentem. Dlatego powinny mieć zaimplementowane systemy bezpiecznego rozpoznawania opakowań, kwalifikowania ich, zgniatania i wydawania bonu z poprawnie wyliczoną kwotą kaucji. Standardy weryfikacji przez recyklomat mają zapobiegać przede wszystkim nadużyciom, które mogą być powodowane przez działanie konsumenta. Stąd też dobrze sprawdza się powiązanie kodu kreskowego z takimi cechami jak kształt, waga czy rodzaj materiału.
W jaki sposób to rozwiązanie może wspierać skuteczność i przejrzystość systemu kaucyjnego?
Zintegrowane wykorzystanie kodu EAN stanowi podstawę do rozpoznawania produktów i ochrony systemu. Będzie on potrzebny do ich rejestracji, raportowania oraz identyfikacji podczas zwrotu. Dzięki takiemu przejrzystemu rozwiązaniu będzie można łatwo powiązać liczby zwróconych opakowań i wypłaconych kaucji z konkretnym produktem i jego producentem. Co więcej, za produktem idą też inne opłaty, w tym opłata manipulacyjna dla sklepu prowadzącego zbiórkę, czy też opłata za logistykę.
Poza kodem kreskowym – i wspomnianymi wcześniej cechami – na opakowaniu mogą znaleźć się też inne oznaczenia bezpieczeństwa. Przykładem na dodatkowe możliwości zabezpieczenia systemu jest obecność specjalnego tuszu na logo systemu, który stosuje się w Niemczech czy Danii, a jego rozpoznawanie dodatkowo utrudnia zwrot opakowania nieobjętego systemem.
Jak standardy GS1 mogą wspierać system kaucyjny?
Ustalenie standardów w systemie kaucyjnym jest kluczowe, szczególnie takim, w którym działa kilku operatorów. Pozwalają one zachować transparentność i poprawną identyfikację każdego produktu i uczestnika systemu. To z kolei ma duży wpływ na znacznie łatwiejszą kontrolę, raportowanie i integrację między operatorami.
Zastosowanie się do ustalonych standardów jest również niezbędne dla dobrego działania recyklomatów. Dzięki czytelnym i dobrze widocznym kodom, zarówno kreskowym, jak i 2D, opakowania będą poprawnie zaklasyfikowane i rozliczone.
Czy kody 2D, jak QR od GS1, mogą przynieść realne korzyści w systemie kaucyjnym?
W chwili obecnej na etykietach opakowań kaucyjnych znajduje się przede wszystkim logo kaucji i kod EAN, a dodatkowe kody 2D mogą pozytywnie wpłynąć na działanie całego systemu kaucyjnego. Dodatkowo kody 2D pozwalają przekazać znacznie więcej informacji niż tradycyjne kody kreskowe, to korzyść dla producenta, który może monitorować obieg swoich produktów, dla detalisty, który szybciej rozliczy opakowania, oraz dla konsumenta, który po zeskanowaniu kodu smartfonem może otrzymać zdecydowanie więcej niż informacje zawarte na etykiecie produktu.
Wiceprezeska ds. public affairs dla Europy Północno-Wschodniej w ramach Grupy TOMRA będącej dostawcą rozwiązań technologicznych w zakresie zbierania oraz sortowania, wykorzystywanych w przemyśle spożywczym, górniczym oraz gospodarowaniu odpadami.
W ramach swoich obowiązków zawodowych dla Grupy TOMRA zajmuje się kształtowaniem stanowiska Grupy w podległym regionie wobec zmian legislacji w zakresie szeroko rozumianej ochrony środowiska i gospodarowania odpadami oraz utrzymywaniem relacji z organami administracji publicznej i interesariuszami rynku. Otrzymała tytuł doktora nauk prawnych nadany przez Uniwersytet Jagielloński oraz tytuł magistra prawa międzynarodowego Uniwersytetu w Orleanie. Ukończyła studia podyplomowe z zakresu finansów i rachunkowości na Uniwersytecie Ekonomicznym w Krakowie. Członkini Grupy Roboczej ds. systemu kaucyjnego prowadzonej przez GS1 Polska.